Αντίθεση και χρώμα στις απτικές επιστρώσεις – απαιτήσεις ISO 23599

Η παρούσα οδηγία αποτελεί μέρος της expert system της SOZI EOOD για απτικές πλάκες και απτικές επιστρώσεις και αναλύει τον ρόλο του χρώματος, της αντίθεσης και της οπτικής αντίληψης στον σχεδιασμό και την εφαρμογή απτικών επιστρώσεων σύμφωνα με το ISO 23599 και τις απαιτήσεις προσβασιμότητας.

Το χρώμα των απτικών πλακών δεν είναι διακοσμητική επιλογή. Αποτελεί λειτουργικό στοιχείο του συστήματος πλοήγησης για άτομα με μειωμένη όραση και σχετίζεται άμεσα με την ασφάλεια και τον προσανατολισμό στον χώρο.

Αντίθεση έναντι «όμορφου χρώματος»

Ένα από τα συχνότερα λάθη στην πράξη είναι η επιλογή χρώματος αποκλειστικά με βάση την αισθητική ή την εναρμόνιση με το εσωτερικό/αρχιτεκτονικό concept.

Στις απτικές επιστρώσεις, το βασικό κριτήριο είναι η οπτική αντίθεση και όχι ο τόνος ή η απόχρωση ως «design». Η αντίθεση επιτρέπει στα απτικά στοιχεία να αναγνωρίζονται από άτομα με χαμηλή όραση, υπολειμματική όραση ή μειωμένη ευαισθησία στην αντίθεση.

Το ISO 23599 και τα σχετικά εθνικά/τοπικά πλαίσια προσβασιμότητας απαιτούν σαφή οπτική διάκριση μεταξύ της απτικής επίστρωσης και της περιβάλλουσας επιφάνειας.

Προέλευση των απτικών επιστρώσεων και ο ρόλος του κίτρινου χρώματος

Το σύγχρονο σύστημα απτικών επιστρώσεων αναπτύχθηκε τη δεκαετία του 1960 στην Ιαπωνία από τον Seiichi Miyake. Στόχος ήταν η δημιουργία ενός καθολικού συστήματος ασφαλούς μετακίνησης για άτομα με προβλήματα όρασης σε πραγματικό περιβάλλον.

Ορίστηκαν δύο βασικοί τύποι απτικών στοιχείων:

απτικές λωρίδες καθοδήγησης (γραμμές όδευσης)
απτικές λωρίδες προειδοποίησης/προσοχής

Η λογική αυτή ενσωματώνεται στο ISO 23599 και στη μεθοδολογία προσβάσιμου σχεδιασμού.

Γιατί το κίτρινο καθιερώθηκε ως «standard»

Το κίτρινο χρώμα δεν επιλέχθηκε τυχαία. Συνδέεται με την οπτική αντίληψη ατόμων με διαφορετικούς βαθμούς μείωσης όρασης.

Το κίτρινο είναι από τα τελευταία χρώματα που παραμένουν αναγνωρίσιμα όταν μειώνεται η οπτική οξύτητα. Έχει υψηλή φωτεινότητα και μπορεί να προσφέρει πολύ ισχυρή αντίθεση σε σκούρες, γκρι και ουδέτερες επιφάνειες.

Γι’ αυτό το κίτρινο επικράτησε διεθνώς ως ασφαλής και καθολική επιλογή για απτικές επιστρώσεις σε δημόσιους χώρους.

Εναλλακτικά χρώματα – πότε επιτρέπονται

Σε ορισμένες αρχιτεκτονικές ή λειτουργικές περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν εναλλακτικά χρώματα, όπως λευκό/γκρι ή ανθρακί.

Αυτό είναι αποδεκτό μόνο όταν εξασφαλίζεται επαρκής οπτική αντίθεση σε σχέση με την περιβάλλουσα επιφάνεια και όταν δεν υποβαθμίζεται η αναγνωσιμότητα του συστήματος πλοήγησης.

Πρέπει να υπογραμμιστεί ότι τα εναλλακτικά χρώματα δεν αντικαθιστούν το «standard». Το κίτρινο παραμένει η πιο ασφαλής και καθολική λύση από πλευράς προσβασιμότητας και ασφάλειας.

Τυπικά λάθη στην επιλογή χρώματος

επιλογή χρώματος πολύ κοντά στο χρώμα του δαπέδου
προτεραιότητα στο design έναντι της λειτουργίας
ανεπαρκής αντίθεση σε εξωτερικό περιβάλλον
μίξη διαφορετικών χρωμάτων χωρίς σαφή λογική

Τα λάθη αυτά υποβαθμίζουν τη λειτουργία πλοήγησης των απτικών επιστρώσεων και αυξάνουν τον κίνδυνο για τους χρήστες.

Υλικό από το σύστημα expert της SOZI EOOD για απτικές πλάκες

Τα παρακάτω άρθρα αποτελούν μέρος ενός ενιαίου συστήματος expert, αναπτυγμένου από την SOZI EOOD για τον σωστό σχεδιασμό, την επιλογή και την εφαρμογή απτικών πλακών και απτικών επιστρώσεων, σύμφωνα με τις απαιτήσεις προσβασιμότητας και τα ισχύοντα πρότυπα στην Ελλάδα και την Ευρωπαϊκή Ένωση.