Rodzaje płyt dotykowych i ich funkcjonalne przeznaczenie
Niniejsza instrukcja stanowi część systemu eksperckiego SOZI EOOD w zakresie nawierzchni dotykowych i ma na celu wyjaśnienie podstawowych rodzajów płyt dotykowych oraz ich funkcjonalnego przeznaczenia w przestrzeni dostępnej.
Płyty dotykowe nie są produktem uniwersalnym. Każdy typ pełni ściśle określoną funkcję, a ich nieprawidłowe zastosowanie może prowadzić do dezorientacji oraz zwiększonego ryzyka dla osób z niepełnosprawnością wzroku.
Podstawowe rodzaje płyt dotykowych
1. Płyty dotykowe prowadzące (linia prowadząca)
Płyty dotykowe prowadzące służą do orientacji i prowadzenia użytkownika wzdłuż bezpiecznego i logicznego ciągu komunikacyjnego. Wskazują kierunek poruszania się oraz łączą kluczowe punkty funkcjonalne w przestrzeni.
Cechy charakterystyczne:
- liniowa struktura fakturowa (podłużne ryflowanie)
- stały i nieprzerwany kierunek prowadzenia
- stosowane w przestrzeniach wewnętrznych i zewnętrznych
Typowe zastosowania:
- wejścia do budynków użyteczności publicznej
- korytarze i hole
- ciągi piesze
- połączenia między wejściem, punktem obsługi, windą i sanitariatami
2. Płyty dotykowe ostrzegawcze (pola uwagi)
Płyty dotykowe ostrzegawcze mają za zadanie sygnalizować zagrożenie, zmianę sytuacji lub konieczność zatrzymania się. Nie prowadzą użytkownika, lecz ostrzegają.
Cechy charakterystyczne:
- punktowa struktura wypukła (elementy kopułkowe)
- wyraźny i jednoznaczny sygnał dotykowy
- lokalizacja przed strefami krytycznymi
Typowe zastosowania:
- początek i koniec schodów
- przed rampami
- przed przejściami dla pieszych
- przed windami, automatami, punktami obsługi
3. Strefy zatrzymania i rozwiązania kombinowane
W określonych sytuacjach płyty dotykowe pełnią funkcję strefy zatrzymania, w której ruch powinien zostać przerwany lub przekierowany do kolejnej informacji.
Często stosuje się układy kombinowane, w których linia prowadząca doprowadza użytkownika do pola uwagi, po czym ruch jest kontynuowany w nowym kierunku.
Najczęstsze błędy przy doborze płyt dotykowych
- stosowanie jednego rodzaju płyty w każdej sytuacji
- zastępowanie płyt prowadzących płytami ostrzegawczymi
- projektowanie na podstawie efektu wizualnego, a nie funkcji
- przerywanie linii prowadzących bez logicznego uzasadnienia
Takie błędy pozbawiają system dotykowy jego funkcji i mogą prowadzić do powstawania niebezpiecznych sytuacji dla użytkowników.
Powiązanie z wymaganiami normatywnymi
Funkcjonalny podział płyt dotykowych wynika z dokumentów normatywnych, w tym z ISO 23599 – Tactile Walking Surface Indicators oraz z zasad projektowania dostępnej przestrzeni publicznej.
Prawidłowy dobór rodzaju płyty dotykowej jest pierwszym i niezbędnym krokiem w procesie projektowania lub adaptacji obiektu.
W kolejnych instrukcjach systemu eksperckiego omówione zostały szczegółowe warunki montażu, adaptacji istniejących obiektów oraz długoterminowej eksploatacji.
Materiały z systemu eksperckiego SOZI EOOD dotyczącego płyt dotykowych
Poniższe publikacje stanowią część spójnego systemu eksperckiego, opracowanego przez SOZI EOOD w celu prawidłowego projektowania, doboru i stosowania płyt dotykowych oraz nawierzchni dotykowych zgodnie z wymaganiami dostępności i obowiązującymi normami w Polsce oraz w Unii Europejskiej.
- System ekspercki płyt dotykowych i nawierzchni dotykowych w Polsce
- Nawierzchnie dotykowe jako element dostępnej przestrzeni
- Rodzaje płyt dotykowych i ich funkcjonalne przeznaczenie
- Układanie nawierzchni dotykowych (FON) – pasy prowadzące i pola uwagi w praktyce
- Wbudowanie czy montaż powierzchniowy płyt dotykowych: co jest właściwe i kiedy
- Montaż płyt dotykowych na istniejących nawierzchniach
- Adaptacja istniejących obiektów z użyciem płyt dotykowych bez demontażu nawierzchni
- Elastyczność płyt dotykowych TPU – krytyczne wymaganie w realnych warunkach
- Klejenie płyt dotykowych TPU – wymagania wobec kleju i typowe błędy
- Kontrast i kolor nawierzchni dotykowych – wymagania zgodne z ISO 23599
- Certyfikacja, deklaracje i karty techniczne nawierzchni dotykowych